Tak wyglądały polskie miss w latach 30. ubiegłego wieku. Ależ one piękne - co za szyk!

Kanony kobiecego piękna zmieniają się co dekadę. Zapewne misski sprzed 80 lat nie miałyby dzisiaj szans na koronę najpiękniejszej, ale uroku i wdzięku nie można im odmówić.
Władysława Kostak Władysława Kostak Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe | Sygnatura: 1-K-12637

Tak wyglądały polskie miss w latach 30. ubiegłego wieku. Ależ one piękne - co za szyk!

Kanony kobiecego piękna zmieniają się co dekadę. Zapewne misski sprzed prawie 90 lat nie miałyby dzisiaj szans na koronę najpiękniejszej, ale uroku i wdzięku nie można im odmówić.

Pierwsze wybory Miss Polonia odbyły się w 1929 roku. Pod żadnym względem nie przypominały współczesnych. Jury podejmowało decyzję na podstawie nadesłanych fotografii. Konkurs wygrała Władysława Kostak, która pokonała arystokratki i hrabianki. Pierwsza Miss Polonia była urzędniczką Miejskiej Kasy Oszczędnościowej w Warszawie. Na powyższym zdjęciu pani Władysława stoi obok swojego męża - Leona Kostaka.

Władysława Kostak
Fot. Studio Manuel Fremes | CC0

Władysława dzięki wygranej w Miss Polonia reprezentowała później Polskę w konkursie Miss Europe. Nie wygrała go co prawda, ale została pierwszą wicemiss Europy. Miała 31 lat, kiedy wybuchła wojna. W tym czasie Władysława była szyfrantką i agentką sieci morskiej. Kochała Francję i do niej przeprowadziła się po zakończeniu wojny. Była wielokrotnie odznaczana przez rząd francuski, brytyjski i polski. Zmarła w 2001 roku.

Wybory Miss Polonia 1930 Wybory Miss Polonia 1930 Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe | Sygnatura: 1-K-12630

Tak wyglądały polskie miss w latach 30. ubiegłego wieku. Ależ one piękne - co za szyk!

W następnym roku zasady konkursu nieco się zmieniły. W jury zasiadły bardzo znane osobistości, m.in. pisarka Zofia Nałkowska oraz artyści malarze Władysław Skoczylas i Tadeusz Pruszkowski. Decyzją sędziów koronę otrzymała Zofia Batycka (dziewiąta od prawej na powyższym zdjęciu - stoi nad Zofią Nałkowską z jury), która w tym samym roku zdobyła tytuł wicemiss w konkursie Miss Europe. Na poniższym zdjęciu gratuluje zdobywczyni I miejsca Alice Diplarakou z Grecji:

Zofia Batycka NAC
Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe | Sygnatura: 1-M-3097

Zofia Batycka nie tylko tytułem zapisała się w historii Miss Polonia. Niedługo po konkursie wyjechała do Los Angeles, gdzie miała nadzieję zrobić karierę filmową. Oczywiście zabrała ze sobą koronę. Finał Miss Polonia 1931 nie doszedł do skutku, bo Batycka nie chciała korony oddać.

Zofia Batycka, NAC
Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe | Sygnatura: 1-K-7447

Kariera filmowa, o której Zofia Batycka marzyła, niestety nigdy się nie rozkręciła. W Stanach nie udało się jej zagrać w żadnym filmie, wróciła więc do Polski, gdzie występowała w teatrach. Kiedy wyszła za mąż za Holendra, przeprowadziła się do Antwerpii, a po wojnie - ponownie wróciła do USA. Tam uczyła języków obcych. Zmarła w 1989 roku.

Zofia Dobrowolska Zofia Dobrowolska Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe | Sygnatura: 1-K-12636-2

Tak wyglądały polskie miss w latach 30. ubiegłego wieku. Ależ one piękne - co za szyk!

Z wyborów miss w 1930 roku przeskakujemy do 1932. Jak już wspomnieliśmy, miss 1930 - Zofia Batycka - postanowiła, że nie odda korony miss. To był jeden z powodów, dla których wybory Miss Polonia nie odbyły się w 1931 roku. Brak korony został "oficjalnym" powodem. Nieoficjalnie mówiono, że konkurs ma zbyt dużo wspólnego z handlem ludźmi, z korupcją, że zasady wyboru najpiękniejszej są niejasne.

Miss Polonia 1932 roku - Zofia Dobrowolska -  została wybrana w Paryżu. W Polsce nie chciano zorganizować konkursu ze względu na kontrowersje, jakie się wokół niego wytworzyły. Zgłoszenia nadeszły od Polek ze wszystkich stron świata, w tym jednej z Polski - Zofii Dobrowolskiej z Poznania. Jej zdjęcie zostało przysłane przez kolegów z klubu literatów i artystów Prometidion. Sama zainteresowana nic o tym nie wiedziała - składała kandydaturę do Miss Europa, a nie Miss Polonia. O wygranej poinformowano ją telefonicznie ("Halo? Panna Zofia Dobrowolska? Została Panna Miss Polonia, gratulujemy!"). Główną nagrodą w konkursie była wycieczka do Włoch oraz zegarek.

Na początku lat 90. już jako Zofia Dobrowolska została zaproszona do jury konkursu Miss Polonia. Odmówiła.

Krystyna Skarbek - Bond w spódnicy Krystyna Skarbek - Bond w spódnicy fot. kadr/Historia bez cenzury

Tak wyglądały polskie miss w latach 30. ubiegłego wieku. Ależ one piękne - co za szyk!

W 1933 roku Miss Polonią została Krystyna Skarbek. Panią Krystynę możecie bardziej kojarzyć z okresu II wojny światowej. Była wtedy agentką brytyjskiej tajnej służby Kierownictwa Operacji specjalnych oraz agentką Secret Intelligence Service. Działała głównie na terenie Węgier, organizowała ucieczki Polaków z obozów dla internowanych. W czasie wojny wielokrotnie przenosiła się z miejsca na miejsce. Po wojnie wykonywała różne zawody. W 1952 roku została zasztyletowana przez mężczyznę, którego miłość wcześniej odrzuciła.

Krystyna prawdopodobnie wcale nie składała swojej kandydatury do Miss Polonia, tylko od razu do Miss Europa. Tytuł Miss Polonii nadano jej "z automatu", żeby mogła wystartować również w konkursie Miss Europa. Kiedy jednak zorientowano się, jaką przeszłość ma Krystyna, nie dopuszczono jej do konkursu Miss Europa. Kobieta była już wtedy po rozwodzie, co ją dyskwalifikowało. To wszystko spekulacje historyków. Dziś mamy mało informacji na temat tamtych wydarzeń.

Maria Żabkiewiczówna Maria Żabkiewiczówna Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe | Sygnatura: 1-K-12632-6

Tak wyglądały polskie miss w latach 30. ubiegłego wieku. Ależ one piękne - co za szyk!

Maria Żabkiewicz z Wilna została wybrana Miss Polonia 1934 roku. Decyzję o jej wyborze podjęło (znowu) jury w Paryżu na podstawie zdjęć w ówczesnych magazynach ilustrowanych. Po wyborze Maria Żabkiewiczówna została zaproszona na konkurs Miss Europe. Autorem zdjęcia jest Mieczysław Bil-Bilażewski.

Maria Żabkiewiczówna NAC
Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe | Sygnatura: 1-M-3098

Na zdjęciu: Miss Polonia Maria Żabkiewiczówna (z lewej), Miss Danii i Miss Norwegii w Paryżu przed wyjazdem do Anglii na wybory Miss Europy

Adela Kowalska Adela Kowalska Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe | Sygnatura: 1-Z-1083-1

Tak wyglądały polskie miss w latach 30. ubiegłego wieku. Ależ one piękne - co za szyk!

Po 1934 roku konkursy Miss Polonia zamarły na 20 lat. Ale to wcale nie oznacza, że nie wybierano najpiękniejszych Polek w innych konkursach. W zbiorach Narodowego Archiwum Cyfrowego znaleźliśmy również Misski z Polonii w USA. Konkursy piękności w USA odbywały się bez zakłóceń. I tak w 1931 roku Miss Polonia USA została zjawiskowa Adela Kowalska.

Wanda Maślińska Wanda Maślińska Fot. NAC | Sygnatura: 1-K-12655

Tak wyglądały polskie miss w latach 30. ubiegłego wieku. Ależ one piękne - co za szyk!

Wanda Maślińska - pierwsza w historii Miss Radomia. Została nią w roku 1932. Na balu sportowców poznała przystojnego i bardzo zdolnego kolarza szosowego Stanisława Kłosowicza, za którego w 1933 roku wyszła za mąż. W tamtych czasach byli jedną z najpopularniejszych par Radomia.

Wybór Miss Wielkopolski Wybór Miss Wielkopolski Fot. NAC | Sygnatura: 1-K-12642

Tak wyglądały polskie miss w latach 30. ubiegłego wieku. Ależ one piękne - co za szyk!

A to już laureatki konkursu Miss Wielkopolski 1932 na balu Filmklubu Zachodniej Polski w Poznaniu (od lewej): Konstancja Brylińska (wicemiss), Jadwiga Brylińska (miss) i Józefa Neymanówna (wicemiss).

Maria Nowińska Maria Nowińska Fot. NAC | Sygnatura: 1-K-12652-2

Tak wyglądały polskie miss w latach 30. ubiegłego wieku. Ależ one piękne - co za szyk!

Maria Nowińska, wicemiss Patrii na sezon zimowy 1938, wybrana na balu w hotelu Patria.

Miss Gdyni Miss Gdyni Fot. NAC | Sygnatura: 1-K-12645-2

Tak wyglądały polskie miss w latach 30. ubiegłego wieku. Ależ one piękne - co za szyk!

Rok 1932, Miss Gdyni - niestety anonimowa. Zwyciężczyni konkursu na ramionach mężczyzn z pucharem i kwiatami.

Waleria Chmielówna Waleria Chmielówna Fot. NAC | Sygnatura: 1-K-12646

Tak wyglądały polskie miss w latach 30. ubiegłego wieku. Ależ one piękne - co za szyk!

Waleria Chmielówna, Miss Katowic, 1931 r.

Irena Paczowska Irena Paczowska Fot. NAC | Sygnatura: 1-K-12654-2

Tak wyglądały polskie miss w latach 30. ubiegłego wieku. Ależ one piękne - co za szyk!

Irena Paczowska, wicemiss Krynicy, 1939 r.