W nocy z 7 na 8 listopada 1917 roku władzę w Rosji przejęli bolszewicy. Właśnie w tym momencie zrodziło się pierwsze w historii państwo komunistyczne.
Z tej okazji, a raczej przy okazji, postanowiliśmy zwrócić uwagę na tę bardziej kolorową część rosyjskiej historii - propagandowe plakaty i murale.
Zarówno przed jak i po rewolucji bolszewicy w swoich działaniach nagminnie posługiwali się propagandą. Jeszcze przed przewrotem październikowym służyły temu między innymi rozdawane ludziom na ulicach ulotki.
Przewrót bolszewicki odbył się niemal bezszelestnie. Życie w Petersburgu toczyło się całkiem normalnie. Mieszkańcy brali udział w koncertach i występach baletowych, jedli w restauracjach i jeździli tramwajami. Zwykli obywatele właściwie nie odczuli tego dnia żadnych zmian.
Tymczasem oddziały bolszewickiej Organizacji Wojskowej stopniowo zagarniały kolejne miejsca. Akcję przejęcia władzy zorganizowano niezwykle sprawnie. Bolszewicy zajęli strategiczne punkty w Petersburgu, zaczynając od central telefonicznych i poczty Głównej, tak, że szybko całe miasto poza siedzibą rządu znalazło się w ich rękach.
Pałac Zimowy - ówczesną siedzibę rządu zajęto następnego dnia, 8 listopada o godzinie 2.10 w nocy. W tym momencie władzę w Rosji przejęła partia komunistyczna z Włodzimierzem Leninem na czele.
Przewrót bolszewicki miał miejsce w dniach 7-8 listopada, a mimo to nazywany jest 'rewolucją październikową'. Dzieje się tak, ponieważ przed wydarzeniami z 1917 roku w Rosji obowiązywał jeszcze kalendarz juliański. Wedle 'starego porządku' przewrót rozpoczął się więc w nocy z 24 na 25 października, mimo, że np. w Polsce obowiązywała wtedy data 6 na 7 listopada.
Po rewolucji październikowej Lenin i jego zwolennicy stworzyli rozbudowany aparat propagandy i agitacji. W projekt zaangażowani zostali nie tylko politycy, ale również liczni urzędnicy i artyści.
Przez wiele kolejnych lat, także w Polsce, spotykano się z propagandą przemycaną przez komunistów w mediach, ale też literaturze czy licznych plakatach i muralach.
Materiały propagandowe miały docierać do jak najszerszej liczby odbiorców. Ich przekaz musiał być więc jak najbardziej oczywisty. Aby przekonać do siebie niewykształcone 'masy', tworzono m.in. krótkie historyjki obrazkowe.
Jednym z czołowych twórców radzieckiej propagandy był Włodzimierz Majakowski.
Oto jeden z jego plakatów, grzmiący:
'CHCESZ, CHCESZ? DOŁĄCZ
1. Czy chcesz pokonać chłód?
2. Czy chcesz podbić głód?
3. Czy chcesz jeść?
4. Czy chcesz pić?
Pośpiesz się, aby dołączyć do strajku.'
Plakaty propagandowe wykonywano m.in. na potrzeby wojny polsko-bolszewickiej.
Aby przekonać obywateli do wojny oraz przekazać im postulaty komunistów posuwano się do tworzenia łatwych w odbiorze rysunków.
Jeden z najpopularniejszych plakatów z czasów PRL głosił: 'Młodzieży. Naprzód do walki o szczęśliwą socjalistyczną wieś polską'.
Pierwowzorem dla kobiety z plakatu była traktorzystka Magdalena Figur.
Sowieckie murale do dziś znaleźć można w wielu krajach. Wszędzie, gdzie Związek Radziecki miał swoje wpływy, zasiewano propagandę, a tę najłatwiej było przekazać w obrazach.
Tereny Turkmenistanu zostały włączone w skład ZSRR w 1921 roku. Dopiero w 1991 roku po rozpadzie Związku Radzieckiego, państwo ogłosiło niepodległość.
Mary, miasto położone w Turkmenistanie w Azji, powstało jako ważny rosyjski ośrodek administracyjny i wojskowy.
'Aby mieć więcej, musimy produkować więcej. Aby wyprodukować więcej, musimy więcej wiedzieć.' głosi hasło na plakacie.
Prosty, kolorowy plakat przekonuje, że nie potrzeba religii aby świętować.
Mural propagandowy Fot. Wikipedia | Domena Publiczna |
Pomnik w Berlinie Fot. Wikipedia | CC BY-SA 3.0 |
Towarzysz Lenin oczyszcza Ziemię Fot. Viktor Deni Wikipedia | PD-US |
Mural w Tolyatti Fot. Mstyslav Chernov | Wikipedia | CC BY-SA 4.0 |
Lenin Fot. Wikipedia | Domena Publiczna |
Sowiecka propaganda Fot. Wikipedia | Domena Publiczna |
Mural w Dreznie Fot. Charles Hutchins | Flickr | CC BY 2.0 |
Na wybory! Fot. kitchener.lord|Flickr | CC BY-NC-ND 2.0 |
Plakat agitacyjny Fot. Włodzimierz Majakowski | Wikipedia | Domena Publiczna |
Plakat z czasów wojny polsko-sowieckiej Fot. Wikipedia | Domena Publiczna |
Naprzód do walki Fot. Wikipedia | Domena Publiczna |
Mural Fot. James|Flickr | CC BY 2.0 |
Mural Fot. David Stanley | Flickr | CC BY 2.0 |
Lenin u władzy Fot. Zelenskiy | | Wikipedia | Domena Publiczna |
Precz z religiami Fot. Wikipedia | Domena Publiczna |