Radzieccy specjaliści wiedzieli najlepiej, jak za pomocą kawałka ściany 'wyprać mózgi' milionom ludzi

Proste, kolorowe, docierające do mas rysunki od dawna wykorzystywane były przez rosyjskich komunistów. Przy okazji wypadającej w tym roku setnej rocznicy rewolucji październikowej, postanowiliśmy przypomnieć te specyficzne "dzieła" sowieckiej propagandy.
Mural propagandowy Mural propagandowy Fot. Wikipedia | Domena Publiczna |

Radzieccy specjaliści wiedzieli najlepiej jak za pomocą kawałka ściany 'wyprać mózgi' milionom ludzi

W nocy z 7 na 8 listopada 1917 roku władzę w Rosji przejęli bolszewicy. Właśnie w tym momencie zrodziło się pierwsze w historii państwo komunistyczne.

Z tej okazji, a raczej przy okazji, postanowiliśmy zwrócić uwagę na tę bardziej kolorową część rosyjskiej historii - propagandowe plakaty i murale. 

Pomnik w Berlinie Pomnik w Berlinie Fot. Wikipedia | CC BY-SA 3.0 |

Chwała bohaterom

Zarówno przed jak i po rewolucji bolszewicy w swoich działaniach nagminnie posługiwali się propagandą. Jeszcze przed przewrotem październikowym służyły temu między innymi rozdawane ludziom na ulicach ulotki.

Towarzysz Lenin oczyszcza Ziemię Towarzysz Lenin oczyszcza Ziemię Fot. Viktor Deni Wikipedia | PD-US |

Towarzysz Lenin oczyszcza Ziemię

Przewrót bolszewicki odbył się niemal bezszelestnie. Życie w Petersburgu toczyło się całkiem normalnie. Mieszkańcy brali udział w koncertach i występach baletowych, jedli w restauracjach i jeździli tramwajami. Zwykli obywatele właściwie nie odczuli tego dnia żadnych zmian.

Bolszewicy przejmują władzę

Tymczasem oddziały bolszewickiej Organizacji Wojskowej stopniowo zagarniały kolejne miejsca. Akcję przejęcia władzy zorganizowano niezwykle sprawnie. Bolszewicy zajęli strategiczne punkty w Petersburgu, zaczynając od central telefonicznych i poczty Głównej, tak, że szybko całe miasto poza siedzibą rządu znalazło się w ich rękach.

Duch wielkiego Lenina i jego zwycięskiego sztandaru zachęcają nas teraz do Wojny Ojczyźnianej

Pałac Zimowy - ówczesną siedzibę rządu zajęto następnego dnia, 8 listopada o godzinie 2.10 w nocy. W tym momencie władzę w Rosji przejęła partia komunistyczna z Włodzimierzem Leninem na czele.

Sowiecka propaganda Sowiecka propaganda Fot. Wikipedia | Domena Publiczna |

Rewolucja październikowa w listopadzie

Przewrót bolszewicki miał miejsce w dniach 7-8 listopada, a mimo to nazywany jest 'rewolucją październikową'. Dzieje się tak, ponieważ przed wydarzeniami z 1917 roku w Rosji obowiązywał jeszcze kalendarz juliański. Wedle 'starego porządku' przewrót rozpoczął się więc w nocy z 24 na 25 października, mimo, że np. w Polsce obowiązywała wtedy data 6 na 7 listopada. 

Mural w Dreznie

Po rewolucji październikowej Lenin i jego zwolennicy stworzyli rozbudowany aparat propagandy i agitacji. W projekt zaangażowani zostali nie tylko politycy, ale również liczni urzędnicy i artyści.

Przez wiele kolejnych lat, także w Polsce, spotykano się z propagandą przemycaną przez komunistów w mediach, ale też literaturze czy licznych plakatach i muralach.

Propaganda na obrazkach

Materiały propagandowe miały docierać do jak najszerszej liczby odbiorców. Ich przekaz musiał być więc jak najbardziej oczywisty. Aby przekonać do siebie niewykształcone 'masy', tworzono m.in. krótkie historyjki obrazkowe. 

Plakat Włodzimierza Majakowskiego

Jednym z czołowych twórców radzieckiej propagandy był Włodzimierz Majakowski. 

Oto jeden z jego plakatów, grzmiący:

'CHCESZ, CHCESZ? DOŁĄCZ

1. Czy chcesz pokonać chłód?
2. Czy chcesz podbić głód?
3. Czy chcesz jeść?
4. Czy chcesz pić?
Pośpiesz się, aby dołączyć do strajku.'

Plakat z czasów wojny polsko-sowieckiej Plakat z czasów wojny polsko-sowieckiej Fot. Wikipedia | Domena Publiczna |

Radziecki plakat z wojny polsko-bolszewickiej

Plakaty propagandowe wykonywano m.in. na potrzeby wojny polsko-bolszewickiej.

Aby przekonać obywateli do wojny oraz przekazać im postulaty komunistów posuwano się do tworzenia łatwych w odbiorze rysunków. 

Naprzód do walki Naprzód do walki Fot. Wikipedia | Domena Publiczna |

Plakat propagandowy z czasów PRL

Jeden z najpopularniejszych plakatów z czasów PRL głosił: 'Młodzieży. Naprzód do walki o szczęśliwą socjalistyczną wieś polską'.

Pierwowzorem dla kobiety z plakatu była traktorzystka Magdalena Figur. 

Mural sowiecki w Berlinie

Sowieckie murale do dziś znaleźć można w wielu krajach. Wszędzie, gdzie Związek Radziecki miał swoje wpływy, zasiewano propagandę, a tę najłatwiej było przekazać w obrazach. 

Mural w Mieście Mary w Turkmenistanie

Tereny Turkmenistanu zostały włączone w skład ZSRR w 1921 roku. Dopiero w 1991 roku po rozpadzie Związku Radzieckiego, państwo ogłosiło niepodległość. 

Mary, miasto położone w Turkmenistanie w Azji, powstało jako ważny rosyjski ośrodek administracyjny i wojskowy. 

Sowiecki plakat propagandowy

'Aby mieć więcej, musimy produkować więcej. Aby wyprodukować więcej, musimy więcej wiedzieć.' głosi hasło na plakacie.  

Precz z religiami Precz z religiami Fot. Wikipedia | Domena Publiczna |

Precz z religijnymi świętami!

Prosty, kolorowy plakat przekonuje, że nie potrzeba religii aby świętować.