Z szacunków Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że z programu "Aktywny Rodzic" będzie mogło skorzystać ponad 570 tys. dzieci, które mają od roku do trzech lat. Zadaniem świadczenia jest ułatwienie rodzicom pogodzenia obowiązków domowych z aktywizacją zawodową.
"Aktywny Rodzic" i "babciowe". Na czym polega program?
Zgodnie z ustawą program "Aktywny Rodzic" wprowadza do systemu prawnego trzy nowe świadczenia, które mają wspierać rodziców w wychowaniu dziecka i powrocie do pracy. Kierowane są one do rodziców aktywnych zawodowo, którzy mają dzieci w wieku od 12 do 35 miesiąca życia. Są to:
- Świadczenie "aktywni rodzice w pracy" - bardziej znane jako "babciowe", w ramach którego można otrzymać 1500 złotych miesięcznie w ciągu maksymalnie dwóch lat. W przypadku dzieci z niepełnosprawnościami wsparcie jest wyższe i wynosi 1900 złotych miesięcznie. To rodzice będą decydowali na co przeznaczą środki.
- Świadczenie "aktywnie w żłobku" - ma zastąpić obecne dofinansowanie do opłaty "za pobyt w instytucjach opieki nad dziećmi w wieku do 3 lat". Wynosiło one 400 złotych. W programie "aktywnie w żłobku" wsparcie wyniesie do 1500 złotych na dziecko i do 1900 złotych na dziecko z niepełnosprawnością miesięcznie - ale nie więcej niż wysokość opłaty, jaką rodzic ponosi za pobyt dziecka w danej instytucji opieki. Jest ono skierowane do rodziców, których dzieci korzystają ze żłobka, klubu dziecięcego lub opiekuna dziennego.
UWAGA! Ustawodawca wprowadził górną granicę opłat żłobkowych, której przekroczenie wykluczy daną instytucję opieki lub dziennego opiekuna z procesu przyznawania świadczenia. Próg został określony na poziomie 2200 złotych miesięcznie.
- Świadczenie "aktywnie w domu" - ostatnie z nowych świadczeń będzie przysługiwać na tych samych zasadach, co rodzinny kapitał opiekuńczy. Świadczenie wyniesie 500 złotych miesięcznie i będzie wypłacane przez dwa lata. W porównaniu do RKO, program "aktywnie w domu" będzie wypłacane na każde dziecko - także na pierwsze i jedyne dziecko. Dodatkowo, w przeciwieństwie do RKO, nie będzie możliwości wybrania świadczenia w wysokości 1000 zł przez 12 miesięcy zamiast 500 złotych w 24 miesiące. Jest to program skierowany dla opiekunów nieaktywnych zawodowo lub dla dzieci, które nie korzystają ze żłobka, klubu dziecięcego czy opiekuna dziennego.
"Aktywny Rodzic" - jak przystąpić do programu?
Rodzice muszą teraz zdecydować, czy chcą pozostać przy rodzinnym kapitale opiekuńczym (czyli świadczeniu przysługującym od drugiego dziecka), czy skorzystać z programu "aktywnie w domu". Będą mieli także możliwość zmieniać świadczenia i to wielokrotnie, w zależności od zmiany ich sytuacji - jedyne zastrzeżenie jest takie, że na dane dziecko można pobierać tylko jedno z wybranych świadczeń.
Jak dodaje Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, program rusza od 1 października, ale rodzice mają aż trzy miesiące na złożenie wniosku. Wówczas świadczenie zostanie wypłacone wstecz, czyli od października. Na to samo dziecko co miesiąc będzie przysługiwało tylko jedno z wymienionych świadczeń. Wypłatami zajmie się natomiast ZUS.
"Aktywny Rodzic" - jak złożyć wniosek?
Nabór wniosków ruszy 1 października i będzie obsługiwany wyłącznie przez internet. Rodzice będą mogli złożyć dokumenty za pośrednictwem czterech platform:
- PUE ZUS (eZUS);
- aplikację mobilną mZUS;
- bankowość elektroniczną;
- portal Emp@tia Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
"Aktywny Rodzic" - kiedy pieniądze wpłyną na konto?
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez ZUS, pierwsze wypłaty z programu planowane są na przełomie listopada i grudnia.
Czy program "Aktywny Rodzic" będzie uzależniony od dochodu rodziców?
Na stronie rządowej czytamy, że przyznanie świadczeń nie będzie uzależnione od dochodów rodziców. Jednak w przypadku skorzystania z programu "aktywni rodzice w pracy", ZUS będzie weryfikował fakt i wymiar aktywności zawodowej opiekunów dziecka.
"Aktywny Rodzic" a własna działalność gospodarcza lub umowa zlecenie
Świadczenia będą przysługiwać także rodzicom, którzy wykonują pracę na umowie zlecenie lub prowadzą własną działalność gospodarczą. Tak samo, jak przy zatrudnieniu na etacie, "warunkiem otrzymania pieniędzy jest zgłoszenie do ubezpieczenia emerytalnego i rentowego od podstawy, której łączna (dla obojga rodziców) wysokość wynosić będzie nie mniej niż 100 proc. minimalnego wynagrodzenia za pracę. Nie będzie konieczności przedstawiania umów o pracę - ZUS samodzielnie zweryfikuje czy rodzic jest zgłoszony do ubezpieczeń społecznych i jaka jest podstawa jego wynagrodzenia, od której są odprowadzane składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe" - czytamy na stronie MRPiPS.
Czy trzeba podpisać umowę uaktywniającą, by skorzystać ze świadczenia "Aktywny Rodzic"?
Umowa uaktywniająca zawierana jest z opiekunką czy nianią dziecka i polega na zgłoszeniu tej osoby do ZUS do ubezpieczeń społecznych. Wówczas to z budżetu państwa finansowane są składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe czy zdrowotne za nianię od części pensji, która nie jest wyższa niż 50 proc. minimalnego wynagrodzenia. W przypadku "Aktywnego Rodzica" zawarcie takiej umowy z opiekunką czy opiekunem (ciocią, wujkiem, babcią, nianią) nie jest warunkiem otrzymania świadczenia z programu.
Świadczenie "Aktywny Rodzic" a L4
W przypadku choroby rodzica lub dziecka i konieczności wykorzystania L4, żadne ze świadczeń w ramach "Aktywny Rodzic" nie będzie "zabierane". Pytanie w tej sprawie pojawiło się w poradniku wydanym przez ministerstwo. Świadczenie "aktywny rodzic w pracy" będzie też wypłacane w czasie pobierania zasiłku macierzyńskiego otrzymywanego w związku z urodzeniem drugiego dziecka pod warunkiem, że kobieta jest nadal zatrudniona.
Czy przez "Aktywnego Rodzica" można stracić inne świadczenia?
Jak zapewnia ministerstwo, każde z trzech świadczeń programu można łączyć z innymi świadczeniami przysługującymi na dzieci, jak np. Rodzina 800 plus czy świadczeniami rodzinnymi.
Więcej pytań i odpowiedzi odnośnie programu "Aktywny Rodzic" znajdziecie na stronie: https://www.gov.pl/web/rodzina/pytania-i-odpowiedzi---program-aktywny-rodzic.
