Kiedy pisze się "u", a kiedy "ó"? Sprawdź, czy nie robisz głupich błędów [QUIZ Z ODPOWIEDZIAMI]

Dyktanda nie należą do ulubionych testów w szkołach, jednak pomagają zapamiętać pisownie najbardziej popularnych ale też podchwytliwych wyrazów. W tym quizie pytamy o pisownię słów z "u" i "ó". Sprawdź się!

1. Który zapis jest poprawny?

• A - córuchna
• B - curóchna 

Prawidłowa jest odpowiedź "A". Zgodnie z zasadami ortografii, w wielu przyrostkach zakończonych na "uchna", "uch", "ula", "ulo" itp., stosujemy zapis "u". Pierwsze "ó" wywodzi się od słowa "córka", którego zapis należy zapamiętać - nie ma reguły, która wyjaśniałaby taką formę tego wyrazu. 

Sprawdź, czy nie robisz głupich błędów z 'u' i 'ó' [QUIZ Z ODPOWIEDZIAMI]fot. Jakub Porzycki / Agencja Wyborcza.pl

2. Inaczej faworki, ale też surowiec drzewny służący do opału. Chodzi o... 

• A - chróst
• B - chrust

Prawidłowa odpowiedź to "chrust". W tym przypadku pisownia z "ó" nie znalazłaby uzasadnienia. 

3. Póki żelazo gorące... 

• A - kuć
• B- kóć 

Prawidłowa jest odpowiedź "A". Piszemy "u", chociaż słowo jest spokrewnione z wyrazem "kowal". W tym przypadku mamy do czynienia z prasłowiańską obocznością "u" na "ow". Podobna zależność występuje w słowach "hamować" i "hamuję".  

4. Słowo to wykorzystuje się do robienia warkoczy czy mówienia "trzy po trzy". Chodzi o wyraz...

• A - plutł 
• B - plótł 

Prawidłowa jest odpowiedź "B". W tym przypadku zastosowanie ma zasada, zgodnie z którą "ó" piszemy w wyrazach, gdzie w formach pokrewnych występuje wymiana na "o", "e" lub "a", jak "pióro" i "pierze", "plótł" i "pleść".

5. Prawidłowy zapis to...

• A - zakuwka
• B - zakówka

W tym przypadku dobra jest odpowiedź "A". Zawarte w słowie zakuwka "u" nie jest częścią przyrostka, jak np. w wyrazach "kartkówka" i "żarówka", lecz stanowi rdzeń wyrazu "zakuwać". Podobnie piszemy też słowa "wsuwka", "skuwka" czy "okuwka".

6. Tu i...

• A - uwdzie
• B - ówdzie

Prawidłowy zapis to zapis "B". Na początku niektórych wyrazów stosujemy "ó". Poza "ówdzie" są to też słowa, takie jak "ósmy" czy "ówczesny". W języku polskim nie istnieją natomiast słowa zakończone na "ó".

7. Grupa śpiewających osób to...

• A - chór
• B - chur  

Prawidłowa jest oczywiście odpowiedź "A". Zapis ten nie jest warunkowany przez zasady ortograficzne, ale względy historyczne. W tym przypadku poprawny zapis słów należy zapamiętać. 

8. Niewielki obrazek lub paczka to...

• A - malunek i pakunek
• B - malunek i pakónek 

Prawidłowa jest odpowiedź "A", chociaż słowa pokrewne to "malować" czy "pakować", a więc występuje tu wymiana na "o". Słowa te są wyjątkami i trzeba je zapamiętać. 

9. Dawniej na pannę o nazwisku "Nowak" mówiono...

• A - Nowakówna
• B - Nowakuwna 

Prawidłowa jest odpowiedź "A". Działa tu zasada pisania "ó" w przyrostku "ówna". Podobny przyrostek - "ówka" - pojawia się w słowach "makówka", "głodówka". 

10. Niegrzeczne dzieci znajdowały ją pod choinką. Chodzi o...

• A - ruzgę
• B - rózgę 

Prawidłowa jest odpowiedź "B". Zapis tego słowa ma uzasadnienie historyczne, więc trzeba je zapamiętać.