Katastrofy naturalne, wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych, zaćmienie Słońca czy lot komety, która rozświetla niebo na Ziemi co 80 000 lat. Co warto zapamiętać z 2024 roku?
Świat w 2024 roku na zdjęciach Reutersa - Ameryka wybierała prezydenta
Do jednych z najważniejszych politycznie wydarzeń dochodziło w Stanach Zjednoczonych, gdzie trwała kampania prezydencka. Początkowo w wyborach mieli zmierzyć się Donald Trump i Joe Biden, jednak tego ostatniego zastąpiła Kamala Harris. Decyzja o zamianie kandydatów popieranych przez Partię Demokratyczną miała miejsce po debacie telewizyjnej, w której Biden wypadł gorzej od swojego przeciwnika. Prezydent swoją niedyspozycję tłumaczył przeziębieniem i "zarwaną nocą". Wpadki Bidena były jednak bezlitośnie wykorzystywane przez Trumpa - gdy Biden nazwał śmieciami wyborców Trumpa, ten przebrał się za pracownika zakładów sortujących śmieci i na wiec przyjechał śmieciarką. Poniższe zdjęcie było szeroko wykorzystywane do zilustrowania informacji o tym, że Joe Biden rezygnuje z kampanii prezydenckiej i nie będzie ubiegał się o kolejną prezydenturę.
Kamala Harris mogła cieszyć się dużym poparciem bogatych i znanych Amerykanów. To jednak nie przełożyło się na jej wygraną w wyborach. Kandydatka zdobyła 48,4 proc. głosów, a Donald Trump - 49,9 proc. Harris w takiej sytuacji mogła liczyć na 226 głosów elektorskich, a Trumpa wskazało 312 elektorów (do zwycięstwa wystarczało mu 270 głosów).
Kampania prezydencka była bardzo ostra i polaryzująca społeczeństwo. Podczas niej doszło także do zamachu na kandydata Donalda Trumpa, który przemawiał na wiecu w Butler w Pensylwanii. Kandydat republikanów został postrzelony w ucho. W zdarzeniu tym zginęła jedna osoba, a dwie zostały ranne. Zamachowiec został zastrzelony. Znajdował się na dachu budynku oddalonego od mównicy o 120 metrów. Zdjęcie Donalda Trumpa tuż po zamachu, gdy wyciągnął zaciśniętą pięść, stało się motywem przewodnim jego dalszej kampanii.
Polityka na świecie w 2024 roku
W maju 2024 roku po raz kolejny prezydentem Rosji został Władimir Putin. Rosyjski dyktator będzie rządził w tym kraju do 2030 roku, za sprawą wydłużonej do sześciu lat kadencji. W pierwszej turze polityk miał zdobyć rekordowych 88,48 proc. głosów. Żaden z jego rywali nie zdobył nawet 5 proc. poparcia.
W 2024 roku odbyły się także wybory w największej demokracji świata. Do głosowania uprawnionych było niemal miliard osób (dokładnie 970 mln wyborców), z czego aż 18 milionów obywateli głosowało po raz pierwszy. Maraton głosowania trwał aż sześć tygodniu. Największe głosowanie w historii świata wygrała Indyjska Partia Ludowa (BJP) premiera Narendry Modiego. Rządzący od dekady Modi cieszy się w Indiach dużą popularnością, porównywaną do kultu jednostki. Niektórzy zwolennicy uważają go nawet za świętego, dodając do modlitw formułki z jego imieniem. Modi - który nie ma żony ani dzieci - uważany jest za wizjonera, który poświęcił całe swoje życie Indiom.
W 2024 roku mieszkańcy, po raz pierwszy w 200-letniej historii niepodległego Meksyku, wybrali na stanowisko prezydenta kobietę. Została nią Claudia Sheinbaum, naukowczyni i była prezydentka miasta Meksyk, która przed karierą polityczną zrobiła doktorat z inżynierii energetycznej i zasiadała w panelu klimatologów ONZ. Podczas inauguracji Sheinbaum przejęła symbolicznie pałeczkę władzy od rdzennych mieszkanek tego kraju. Sama podkreśla, że jest córką imigrantów - jej ojciec przybył do Meksyku z Litwy, a matka z Bułgarii. Prezydentka zapowiedziała walkę o prawa kobiet i bezpieczeństwo finansowe kraju. Do 2030 roku będzie mierzyła się także z największym od 40 lat deficytem budżetowym i brutalnością karteli narkotykowych.
Co się wydarzyło na świecie w 2024 roku?
1 października 2024 roku Izrael poinformował o rozpoczęciu "ograniczonej" operacji naziemnej w południowym Libanie. Działania te miały być związane z eskalacją konfliktu z wspieraną przez Iran grupą bojowników Hezbollahu. Atak na Liban został poprzedzony eksplozjami pagerów i krótkofalówek, które zabiły 38 członków Hezbollahu, a według Reutersa aż 1500 bojowników utraciło wówczas zdolność do walki. W atakach lotniczych zabity został szef tego ugrupowania - Hasan Nasrallah. 26 listopada Izrael i Hezbollah ogłosiły zawieszenie broni.
7 października 2023 roku wybuchła wojna między Izraelem i Hamasem, co skutkowało zniszczeniem Strefy Gazy. Po pół roku konfliktu organizacje praw człowieka informowały, że Izrael przeprowadzając ataki lotnicze doprowadził do śmierci aż 33 tys. Palestyńczyków, z czego 13 tys. to dzieci. W Strefie Gazy zginęło też niemal 500 medyków i 224 pracowników organizacji humanitarnych. W październiku 2024 roku Izrael zaczął atakować obozy dla uchodźców i szpitale. W listopadzie liczba zabitych Palestyńczyków wzrosła do 43 tys. W Strefie Gazy doszło do załamania opieki zdrowotnej, klęski głodu i kryzysu humanitarnego. Pod względem zniszczenia budynków, Strefa Gazy została zniszczona bardziej niż łącznie Drezno, Hamburg i Londyn podczas II wojny światowej.
24 lutego 2022 roku Rosja zaatakowała Ukrainę, a zapowiadana przez Putina "trzydniowa operacja wojskowa" trwa do dziś. W 2025 roku politycy zapowiadają jednak zakończenie konfliktu, co wymusić ma Donald Trump, gdy zostanie zaprzysiężony na prezydenta Stanów Zjednoczonych. Ostatnio jednak Putin odmówił zaakceptowania amerykańskiego planu pokojowego, domagając się od Ukrainy tego, by zrezygnowała z dołączenia do NATO.
Rok 2024 pokazał też nowe oblicze zmagań klimatycznych. Na poniższym zdjęciu widać łodzie, które utknęły na mieliźnie rzeki Solimoes. Rzeka, która jest jednym z największych dopływów Amazonki, wyschła podczas najintensywniejszej i najbardziej rozległej suszy, która dotknęła Brazylię od 1950 roku - kiedy rozpoczęto pomiary. Susza w terenie, gdzie znajdują się lasy deszczowe, jest symboliczna i pokazuje, jak działania człowieka - chociażby wycinki lasów - zagrażają ekosystemom.
Na tym nie koniec, bowiem Amazonię dotknęły także pożary - w tym także region Pantanal, największy na świecie teren podmokły, który znajduje się w Brazylii. Poniższe zdjęcie wykonano 11 czerwca.
Gorące i suche lato doprowadziło do wielu pożarów w Europie. Z danych Europejskiego Systemu Informacji o Pożarach Lasu (EFFIS) tylko od 1 stycznia do 14 lipca 2024 roku w krajach objętych monitoringiem wybuchło 3214 pożarów. To ponad czterokrotnie więcej, niż miało miejsce w latach 2006-2023 - wówczas odnotowano 710 pożarów lasów.
Dramatyczna sytuacja miała też miejsce w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie. Po trwającej trzy tygodnie suszy rozpoczął się sezon burzowy. Silny deszcz prowadził jednak do podtopień, a wyschnięta ziemia nie była w stanie przyjmować takiej ilości wody. Dodatkowo tylko w dwóch prowincjach zaobserwowano wysoką aktywność burzową - w ciągu siedmiu dni w dwóch stanach odnotowano 58 tys. piorunów, które wywołały nowe pożary.
Poza pożarami Europę i Azję dotknęły także powodzie. Dramatyczna sytuacja miała miejsce chociażby w Hiszpanii, gdzie doszło do powodzi błyskawicznej, w wyniku której zginęło co najmniej 230 osób. Władze miasta nie ostrzegły ludzi przed zagrożeniem, przez co wiele osób zostało w domach, z których nie mogli się uwolnić lub w autach, które próbowali uchronić przed zalaniem. W okolicach Walencji, na ziemi wyschniętej przez suszę, w ciągu doby spadło tyle deszczu, ile w tym regionie pada przez rok.
8 kwietnia 2024 roku miało miejsce całkowite zaćmienie Słońca, które przyciągnęło miliony turystów do Meksyku, Stanów Zjednoczonych i Kanady.
W niektórych miejscach udało się dostrzec perły Baily'ego - łańcuch jasnych punktów, które uwidaczniają się podczas zaćmienia Słońca. Są widoczne za sprawą nierówności na brzegu Księżyca.
W październiku z kolei można było podziwiać kometę Tsuchinshan-ATLAS, C/2023. Kometa była widoczna także z Polski, a do jej obserwacji nie były potrzebne żadne urządzenia - była ona widoczna gołym okiem. Tsuchinshan-ATLAS wróci w okolice Słońca, a co za tym idzie, będzie znów widoczna, dopiero za około 80 000 lat.
